พิธีชงชาญี่ปุ่นไม่ใช่เป็นเพียงการแสดงออกถึงวัฒนธรรม
อันเป็นเอกลักษณ์สำคัญของชาติ
แต่ในพิธีนี้จะให้ความสำคัญกับหลักปรัชญาพื้นฐานทั้ง 4
อันได้แก่….
ความกลมกลืนกับธรรมชาติ
ความเคารพกัน
ความบริสุทธิ์ และ
ความสงบ
อันเป็นปรัชญาสำคัญของ.. ลัทธิเซน ..
ในราวคริสตศตวรรษที่ 12 ท่านเอไซ ได้ไปศึกษาพุทธศาสนา
ในประเทศจีน พร้อมกับนำเมล็ดชากลับมาจากเมืองจีนด้วย
ท่านเอไซได้เขียนเรื่องราวของคุณสมบัติของชาว่า
เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ทั้งกับร่างกาย และจิตใจทีเดียว
การดื่มชา จึงเริ่มต้นขึ้นจากพระในนิกายเซน
และขยายไปสู่กลุ่มของขุนนาง ซามูไร และชนชั้นสูงของญี่ปุ่น
..
เมื่อถึงศตวรรษที่ 16 เซ็น นึ ริคิว ผู้เชี่ยวชาญเรื่องพิธีชงชา
ได้แสดงให้เห็นว่าการดื่มชามิใช่คำนึงเพียงระเบียบวิธีการชงชา
แต่ต้องคิดถึงจิตวิญญาณของการดื่มด้วย
ซึ่งนั่นก็คือต้นฉบับของวิธีชงชาที่เรียกว่า ชาโดะ
หรือ วิถีแห่งชา นั่นเอง
..
อุปกรณ์ที่ใช้ในพิธีชงชา
ภาพด้านล่าง เป็นกาน้ำร้อนที่ตั้งอยู่บนเตาถ่าน
ต่อไปเป็นหม้อใส่น้ำเปล่า
ต่อไปเป็นถ้วยชา กับ ที่คนชา
ภาพต่อไปเป็นช้อนไม่ไผ่สำหรับตักผงชา และ กระปุกใส่ผงชา
ภาพต่อไปเป็นชาที่ชงเสร็จพร้อมจะเสริฟแล้ว
ก่อนดื่มชาจะมีขนมหวานเสิร์ฟมาในจานใบเล็กที่รองด้วยกระดาษ
พร้อมไม้จิ้มขนมที่เหลาจากไม้อย่างสวยงาม
พิธีชงชาจะเริ่มจากการเชิญแขกเข้าสู่ห้องชงชา
ซึ่งต้องเดินผ่านสวนเข้าไป นัยว่าเพื่อทำตัวให้กลมกลืนกับธรรมชาติ
จากนั้นก็ล้างมือ ล้างปาก ทำตัวให้บริสุทธิ์
ต่อไปก็จะผ่านทางเข้าเล็ก ๆ ที่ต้องคลานเข้าไป
แสดงว่าทุกคนเสมอภาคกัน แสดงความเคารพซึ่งกันและกัน
มารยาทในการดื่มชาแบบชาโดะ
ทุกท่วงท่าตั้งแต่เริ่มต้นจนจบจะต้องสง่างาม
นิ่งสงบ ตามแบบของลัทธิเซนค่ะ
ความเคร่งครัดเรื่องมารยาทในพิธีชงชานี้
ครอบคลุมไปถึงการพูดคุยระหว่างพิธี
เช่น จะคุยกันเรื่อง ความงามของถ้วยชา
การตกแต่งห้องด้วยภาพเขียน ที่ทำให้เกิดบรรยากาศดี ๆ
อย่างนี้เป็นต้นค่ะ
ทั้งนี้เพราะจุดหมายของการเข้าร่วมพิธีชงชาแบบชาโดะนี้
เพื่อความบริสุทธิ์ของจิตวิญญาณ มิใช่เพียงเพื่อสังสรรค์กัน
..
ถ้าใครเคยชมพิธีการชงชาอาจสังเกตเห็นว่า
เมื่อยกถ้วยชาขึ้นจะดื่ม หรือดื่มแล้ว จะมีการหมุนถ้วยชา
ก่อนที่จะวางลง เรื่องนี้ถามท่านผู้สาธิตได้ความว่า
เพื่อให้ลวดลายที่งดงามหันออกมาด้านที่ผู้อื่นจะมองเห็น
และเรื่องนี้ท่านผู้สาธิตยังได้เล่าให้ฟังอีกว่า
บางบ้านจะใช้ถ้วยชาต่อกันจากรุ่นสู่รุ่นนับเป็นร้อย ๆ ปี
ด้วยความภาคภูมิใจ
และ……….
ถ้วยชาอันเป็นที่ภูมิใจ และมีการบันทึกในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
คือ ถ้วยสังคโลก สินค้านำเข้าจากประเทศไทย
ไม่ว่าจะเป็นเครื่องถ้วยเวียงกาหลง เบญจรงค์ลายน้ำทอง
หรือจากแหล่งเตาเผาอีกหลาย ๆ แห่ง
..
ในวันที่มีการจัดบรรยายและสาธิตพิธีชงชาแบบญี่ปุ่น
ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
ได้มีการเสริฟชาเขียว และขนมหวานมาให้ผู้ร่วมฟังบรรยาย
ได้มีโอกาสชิมกันด้วยนะคะ
รวมทั้งเชิญอาสาสมัครไปทดลองชงชาอย่างถูกวิธี
สนุกสนานเบิกบานตาม ๆ กัน
ไม่ว่าจะเป็นชาติใดภาษาใด
ความกลมกลืนกับธรรมชาติ
ความเคารพกัน
ความบริสุทธิ์ และ
ความสงบ
คงเป็นสิ่งที่ทุกคนหวังที่จะได้เห็นในชาติของตน
อากาศร้อน ๆ อย่างนี้ น้ำชาสักแก้วมั้ยคะ
ขอบคุณข้อมูลจาก http://www.oknation.net/blog/paaru/2009/04/25/entry-1 ครับ ^ ^
